Pianostemmer Roosendaal
Bovendemper Piano
Wat is een bovendemperpiano?
Een bovendemperpiano is een type rechtopstaande piano waarbij de dempers boven de hamers zijn geplaatst, in tegenstelling tot moderne piano’s waar de dempers onder de hamers zitten. Dit mechaniek werd vooral gebruikt in de 19e en het begin van de 20e eeuw.
Wanneer is een bovendemperpiano niet meer te stemmen?
De grenzen van het stemmen van oude piano’s verklaard
Inleiding
Bovendemperpiano’s — ook wel bekend als piano’s met een bovenliggende dempermechaniek — zijn vaak geliefde, maar verouderde instrumenten. Veel mensen vragen zich af wanneer zo’n instrument niet meer te stemmen is. In deze tekst leggen we uit wat de oorzaken zijn waardoor een bovendemperpiano niet meer stemvast kan worden gemaakt en waar je op moet letten.
Redenen waarom een bovendemperpiano niet meer te stemmen is
- Versleten stemblok: Het stemblok is het houten onderdeel waarin de stempennen vastzitten. Bij oude piano’s droogt dit hout uit, waardoor de pennen los gaan zitten. Als de stempennen niet meer goed vastzitten, draaien ze terug na het stemmen en verliest de piano snel zijn stemming.
- Gesprongen of verroeste snaren: Door ouderdom kunnen snaren breken of ernstig gaan roesten. Nieuwe snaren plaatsen is bij een bovendemper vaak niet rendabel, omdat het mechaniek en de constructie meestal te zwak zijn geworden.
- Vervormd gietijzeren frame: Het metalen frame kan door de jaren heen vervormen of zelfs barsten. Hierdoor is de spanning niet meer gelijkmatig verdeeld en is stemmen onmogelijk of risicovol.
- Slijtage aan mechaniek: De bewegende onderdelen van het mechaniek kunnen door slijtage niet meer soepel samenwerken, waardoor het instrument niet meer goed reageert op het stemmen.
- Algemene ouderdom en houtworm: Houtworm en algemene veroudering van het hout kunnen de structuur van de piano ernstig aantasten.
Hoe weet je of je bovendemper niet meer te stemmen is?
Als een pianostemmer constateert dat de stempennen los zitten, er veel snaren gebroken zijn of het frame beschadigd is, zal deze meestal adviseren om niet meer te stemmen. Vaak zal hij of zij ook aangeven dat reparatie niet rendabel is, omdat de kosten hoger liggen dan de waarde van het instrument.
Wat zijn de alternatieven?
- Overweeg de aanschaf van een moderne (occasion) piano of digitale piano.
- Laat een deskundige beoordelen of restauratie zinvol is voor emotionele of historische waarde.
- Gebruik de oude piano als decoratief meubelstuk als het stemmen echt niet meer kan.
Conclusie
Een bovendemperpiano is niet meer te stemmen als de constructie, het stemblok of de snaren te ver zijn versleten. In Nederland zeggen we dan vaak: “Je kunt er beter geen geld meer in steken.” Overleg altijd met een erkende pianostemmer bij twijfel; die kan een deskundig oordeel geven en je adviseren over de mogelijkheden.
Vragen over een bovendemper ?
Bel:
31 6 51 845 031
Voorbeelden van Bovendemper Piano’s
Een overzicht van bekende merken en modellen
Wat is een bovendemper piano?
Een bovendemper piano is een type rechtopstaande piano waarbij de dempers zich boven de hamerkoppen bevinden. Dit mechaniek werd vooral gebruikt in de negentiende en het begin van de twintigste eeuw. Het is een ouderwets systeem dat inmiddels grotendeels is vervangen door het onderdempermechaniek, maar bovendempers zijn nog steeds te vinden bij oudere instrumenten.
Bekende merken en voorbeelden
- Steinweg (nu Steinway & Sons) – Vroege Duitse en Nederlandse Steinweg-piano’s uit de late 19e eeuw zijn vaak uitgerust met een bovendempermechaniek.
- Gustav Ibach – Duitse piano’s van deze fabrikant uit de periode 1880 tot 1920 bevatten regelmatig het bovendempermechaniek.
- Schiedmayer – Deze Duitse fabrikant produceerde veel bovendemper piano’s rond de eeuwwisseling.
- Feurich – Ook deze Duitse bouwer leverde in de 19e eeuw veel piano’s met bovendempers.
- Erard – Hoewel vooral bekend van vleugels, bouwde Erard in Parijs ook bovendemper rechtopstaande piano’s.
- Rippen – In Nederland zijn van deze fabrikant bovendemper piano’s uit de beginperiode te vinden.
- Zimmermann – Deze fabrikant leverde in Duitsland veel instrumenten met het traditionele bovendempermechaniek.
Hoe herken je een bovendemper piano?
Een bovendemper piano is te herkennen aan de verticale demperstangen die boven de hamers uitsteken en meestal zichtbaar zijn als men de bovenklep opent. De dempers zelf rusten op de snaren aan de bovenzijde van het mechaniek. Dit zorgt voor de karakteristieke klank en het speelgevoel van oudere piano’s.
Waarom zijn bovendemper piano’s interessant?
Bovendemper piano’s zijn geliefd bij verzamelaars, restaurateurs en liefhebbers van antieke instrumenten vanwege hun historische waarde en typische klank. Let wel, deze piano’s hebben vaak een minder nauwkeurige demping dan moderne onderdemper modellen en worden vooral gewaardeerd als curiositeit of decoratief instrument.
Tot slot
Bovendemper piano’s vormen een belangrijk stukje pianogeschiedenis. Hoewel ze tegenwoordig zelden nieuw worden gebouwd, kom je ze nog regelmatig tegen op veilingen, bij tweedehands muziekwinkels of als erfstuk. Ze zijn een tastbare herinnering aan de rijke traditie van pianobouw in Europa.
Met een groot werkgebied is uw pianostemmer te vinden in onder andere;
Pianostemmer Antwerpen
Pianostemmer Zeeland
Mimuze Kalmthout
Magna Music
Muziekcentrum Middelburg
Bol piano’s & Vleugels
Art Piano’s
Oostendorp Muziek
Westrate Muziekinstrumenten
Muziekhuis Dera